Wagner

Richard Wagner Eén van de grootste componisten ooit wordt vermoedelijk geboren uit een buitenechtelijke relatie van zijn moeder met een kunstenaar. Zelf kan hij er ook wat van. Wagners drie kinderen zijn het resultaat van zijn relatie met de getrouwde dochter van Liszt.

Wie is Wagners vader?
Vijf maanden na Richards geboorte overlijdt zijn vader, de politiefunctionaris Friedrich Wagner. Of het zijn biologische vader is, is tot op de dag van vandaag echter onzeker, want al enige tijd heeft Richards moeder, Johanna, een buitenechtelijke relatie met de schilder, dichter en acteur Ludwig Geyer. Kort na het overlijden van haar man hertrouwt Johanna met Ludwig.

Muzikale invloeden
Al jong raakt Wagner geïnteresseerd in alles wat met het theater te maken heeft en schrijft hij zijn eerste composities. Vanaf 1830 studeert hij muziek aan de Universiteit van Leipzig. In Wagners muziek is dan nog duidelijk de invloed van Beethoven te horen. Als dirigent in Würzburg en later in Magdeburg maakt hij kennis met de Italiaanse muziek, die hem erg aanspreekt en waarvan in zijn opera Das Liebesverbot (1836) invloeden terug te horen zijn. Wagners eerste artikelen verschijnen, waarin hij zijn ideeën uiteenzet met betrekking tot het schrijven van muziektheater.

Gesamtkunstwerk
Intussen reist Wagner de wereld rond. Uit Riga vlucht hij per boot naar Londen, om schuldeisers achter zich te laten (en doet op het schip inspiratie op voor het schrijven van Der fliegende Holländer). Daarvandaan vertrekt hij naar Parijs waar hij met weinig succes voet aan de grond probeert te krijgen in de Opéra (en werkt aan Tannhäuser). Vanaf 1843 is Wagner dirigent in Dresden, maar wanneer hij in 1848 sympathiseert met de opstandelingen en zich in de revolutie stort, wordt er een arrestatiebevel uitgevaardigd en ziet Wagner zich genoodzaakt naar Zwitserland te vluchten. In dezelfde tijd werkt Wagner zijn ideeën met betrekking tot het zogenaamde Gesamtkunstwerk uit: een opera moet één groot kunstwerk zijn, waarin alle aspecten, zoals tekst, muziek en acteerwerk, perfect op elkaar zijn afgestemd, aldus de componist.

Koninklijke fan
Wanneer Liszt in 1850 Lohengrin dirigeert, stimuleert dat Wagner om verder te gaan op het ingeslagen pad. Hij begint aan een serie opera’s (Siegfrieds Tod, Die Walküre, Das Rheingold), die later Der Ring des Nibelungen vormen. Uitvoeringen van zijn werkwekken doorgaans gemengde reacties. Aan de ene kant zijn er mensen die het werk verafschuwen, anderzijds krijgt Wagner steeds meer bewonderaars. Eén van die fans is Lodewijk II, koning van Beieren, die hem jarenlang financieel ondersteunt en optredens voor hem regelt.

Relationele escapades
Eerder al is Wagner getrouwd met Wilhelmine Planer. Het huwelijk is niet gelukkig en bij haar overlijden in 1866, leeft het paar al niet meer samen. In Zürich leert Wagner Mathilde Wesendonck kennen. De relatie tussen Wagner en de getrouwde Mathilde zorgt ervoor dat Wagner Zürich moet ontvluchten. Opnieuw begint de componist een relatie met een getrouwde vrouw. De bijna vijfentwintig jaar jongere Cosima, dochter van Frans Liszt en gravin Marie d’Agoult, en getrouwd met dirigent Hans von Bülow, is ditmaal aan de beurt. Het stel krijgt al twee kinderen, als Cosima nog getrouwd is met Von Bülow. Hij is ook degene die de kinderen als de zijne erkent. In 1870, zes jaar na het begin van hun relatie, twee jaar nadat Cosima bij Wagner is ingetrokken en een jaar na de geboorte van hun derde kind, trouwt het stel.

Bayreuther Festspiele
Met hulp van koning Lodewijk II bouwt Wagner in Bayreuth een operahuis dat aan al zijn eisen en wensen voldoet. Het wordt in 1876 officieel geopend met een uitvoering van de complete Der Ring des Nibelungen. Inmiddels is Wagner uitgegroeid tot één van de grootste componisten van zijn tijd. Met zijn gezondheid gaat het minder goed. De componist heeft last van wondroos en lijdt aan hartklachten. Met regelmatige bezoekjes aan Italië probeert Wagner zijn gezondheid te verbeteren. Uiteindelijk overlijdt hij in Venetië aan een hartinfarct. Wagner wordt in Bayreuth begraven. Cosima overleeft hem met ruim 45 jaar en maakt de door haar man geïnitieerde Bayreuther Festspiele tot een groot succes. Zij wordt uiteindelijk naast haar man begraven.

* Leipzig – Duitsland, 22 mei 1813
† Venetië – Italië, 13 februari 1883

Bron: AVRO Klassiek

Uw reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *