Schumann

Robert_Schumann De man die tegenwoordig als één van de grootste romantische componisten wordt beschouwd, werd door zijn schoonvader onwaardig geacht voor zijn dochter en stierf uiteindelijk in een instelling voor geesteszieken na een poging tot zelfmoord.

Liefde voor literatuur en muziek
In een middenklasse familie uit het Saksische stadje Zwickau wordt Robert Schumann geboren als zoon van een boekverkoper en uitgever. In zijn jonge jaren blinkt hij op school uit in literatuur en toont hij meer dan gemiddelde belangstelling voor muziek. Zijn eerste composities schrijft hij in dezelfde tijd dat hij ook begint met dichten. Van een lokale kerkorganist krijgt Schumann op zevenjarige leeftijd zijn eerste pianolessen. Zijn ouders sturen hem naar het gymnasium waar hij een grote liefde ontwikkelt voor hetwerk van Schiller en Jean Paul (Johann Paul Friedrich Richter). Wanneer Schumann in 1819 een concert bijwoont van vooraanstaand pianist en componist Ignaz Moscheles, overweegt hij om zelf ook een carrière als pianist na te streven.

Studie rechten
Van dit streven komt aanvankelijk weinig terecht wanneer Schumanns vader in 1826 overlijdt. Zijn moeder dringt er bij Schumann op aan om rechten te gaan studeren en deze begint daar twee jaar later daadwerkelijk mee aan de universiteit van Leipzig. Veel zin heeft Schumann er echter niet in en het verhaal gaat dat hij geen enkel college bijwoont. Hij brengt zijn tijd door met muziek maken, lezen, drinken en sigaren roken, maar neemt in de loop van het jaar wel pianolessen bij Friedrich Wieck, vader van de 9-jarige Clara Wieck, een wonderkind op de piano. Wieck herkent het talent van Schumann, maar ziet ook diens mentaliteit en gebrek aan doorzettingsvermogen.

Switch naar muziek
Na een reis door Zwitserland en Italië raakt Schumann onder de indruk van de Italiaanse opera en wanneer hij vioolvirtuoos Nicolò Paganini hoort spelen, besluit hij definitief alles op alles te zetten om een carrière als pianist te beginnen. Friedrich Wieck meldt, wanneer hij daar door Schumanns moeder om gevraagd wordt, dat hij denkt dat zijn student er met hard studeren in drie jaar tijd in zou moeten slagen om een vooraanstaand pianist te worden. Schumann zegt zijn rechtenstudie vaarwel en begint aan zijn professionele muziekopleiding, maar al snel gooit een blessure aan wijs- en middelvinger roet in het eten. De klachten, die vaak worden gegooid op zijn pogingen om met behulp van een apparaat zijn vingers op te rekken en verstevigen, kunnen ook zeer wel het gevolg zijn van een kwikvergiftiging die hij oploopt als gevolg van debehandeling van de syfilis, waar hij aan lijdt.

Tegenwerking bij een huwelijk
Schumann richt zich meer en meer op compositie en ontwikkelt zich daarnaast als muziekjournalist. Samen met een aantal vrienden richt hij het Neue Zeitschrift für Musikop, waarin, de titel zegt het al, uitgebreid over muziek bericht wordt. In 1834 wordt Schumann verliefd op Ernestine von Fricken, die ook bij Friedrich Wieck studeert, maar de liefde taant al snel, wanneer Schumanns oog valt op Wiecks dochter, het wonderkind Clara Wieck, die inmiddels zestien jaar is. Wieck keurt de liefde tussen de op dat moment nog onbeduidende componist en zijn talentvolle dochter af. Hij gooit Schumann uit zijn klas en het komt uiteindelijk tot een rechtszaak tussen Clara en Robert Schumann tegen vader Wieck. De laatste verliest en hij moet lijdzaam toezien hoe zijn dochter op 12 september 1840 in het huwelijksbootje stapt met de negen jaar oudere Robert Schumann.

Gezinsleven en werk
Het huwelijk brengt stabiliteit in het leven van Schumann. Hoewel Clara tijdens hun leven de meest bekende van de twee blijft en er af en toe best spanningen tussen de twee zijn, is de relatie gelukkig te noemen en de familie wordt al snel uitgebreid met een behoorlijk aantal kinderen. Schumann richt zich intussen voornamelijk op het componeren. Hij ontdekt het Lied en schrijft in een jaar tijd de helft van zijn composities in dit genre. Later richt hij zich op het symfonisch repertoire, gevolgd door kamermuziek. Een paar jaar na het sluiten van hun huwelijk, krijgt Schumann voor het eerst te maken met psychiatrische problemen. Het is een veel voorkomend probleem in de familie Schumann, waarin een zus zelfmoord pleegde en vader regelmatig te kampen had met depressies. Het blijft een terugkerend probleem in Schumanns verdere leven.

Eerste succes en einde
Succes boekt Schumann voor het eerst met het oratorium Das Paradies und die Peri, dat in december 1843 in Leipzig in première gaat. Op slag is Schumann internationaal beroemd. Toch zijn de financiën in huize Schumann niet op orde en als Clara een concertreis naar Rusland begint om hier verandering in aan te brengen, vergezelt Schumann haar. Het leidt tot een nieuwe psychiatrische crisis en de jaren die volgen staan in het teken van de ene na de andere depressie. Clara regelt in 1850 een baan voor haar man als dirigent in Düsseldorf, maar de goede verhoudingen tussen Schumann en de musici verslechtert snel wanneer de eerste mentaal niet opgewassen blijkt tegen de functie. Met de komst van en vriendschap met Brahms, breekt een gelukkiger periode aan voor de familie Schumann en het is Brahms, die Clara opvangt als Schumann in 1854 definitief instort. De laatste doet een poging tot zelfmoord door zich in de Rijn te gooien en wordt opgenomen in een instelling voor geesteszieken, waar hij uiteindelijk op 46-jarige leeftijd aan een longontsteking overlijdt.

* Zwickau, Duitsland, 8 juni 1810
† Endenich, Duitsland, 29 juli 1856

Bron: AVRO Klassiek

Uw reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *